In een aanmaning worden de handelingen opgesomd die zonder of in strijd met een omgevingsvergunning zouden zijn uitgevoerd. Daarna volgt een opsomming van manieren om de schending ongedaan te maken, en dit binnen een bepaalde termijn. Hoe reageer je vervolgens op deze aanmaning?

Op 11 september jl. werd het voorontwerp “Beleidsplan Ruimte Vlaanderen" goedgekeurd. Het voorontwerp wordt actueel voorgelegd aan verscheidene adviesinstanties.

Het voorontwerp wordt gevormd door een strategische visie en 6 beleidskaders. De strategische visie schetst de langetermijnvisie en de beleidskaders vertalen deze visie naar concrete doelstellingen en acties op de korte en middellange termijn.

Medio juli 2026 werd het voorontwerp van decreet tot wijziging van verschillende decreten naar aanleiding van het Actieprogramma inzake rechtszekere en robuuste vergunningen en van optimalisaties van de regeling rond gemeentewegen goedgekeurd. Over dit voorontwerp worden actueel adviezen ingewonnen.

Heel vaak hebben partijen, die een bezwaarschrift hebben ingediend tijdens het openbaar onderzoek omtrent een omgevingsvergunningsaanvraag, het gevoel dat hun bezwaarschrift amper of zelfs niet wordt gelezen/behandeld door de vergunningverlenende overheid.

De kwalitatieve behandeling van een bezwaarschrift is nochtans (juridisch) ontzettend belangrijk en vaak in het belang van alle betrokken partijen, ook in het belang van de vergunningsaanvrager.

Eind mei 2026 werd het voorontwerp van decreet tot wijziging van verschillende decreten naar aanleiding van de invoering van de modulaire omgevingsvergunningsprocedure goedgekeurd. Over dit voorontwerp worden actueel adviezen ingewonnen.

LAND Advocaten was recent betrokken bij een belangrijke schorsingsprocedure bij de Raad Vergunningsbetwistingen. De Raad voor Vergunningsbetwistingen schorste de verleende omgevingsvergunning voor de heraanleg van een hoogspanningslijn in Mechelen (RVVB-2526-0759 van 7 mei 2026).

U dient een vergunningsaanvraag in, en deze wordt ontvankelijk en volledig verklaard. Vervolgens wordt de vergunningsprocedure formeel opgestart door de vergunningverlenende overheid. Cruciaal is echter dat de juiste vergunningsprocedure wordt gevolgd: de gewone vergunningsprocedure (= standaard) of de vereenvoudigde vergunningsprocedure (= uitzondering). Indien ‘en cours de route’ blijkt dat de verkeerde vergunningsprocedure werd gevolgd, heeft dit fatale gevolgen. Het is dus belangrijk om kritisch mee te kijken met de vergunningverlenende overheid.

LAND Advocaten volgde de voorbije jaren de “no conflict of interest”-saga zeer nauwgezet op. De eindmeet was reeds lang in zicht, en recent bevestigde de Raad van State nog dat omgevingsvergunningen voor screeningsplichtige gemeentelijke projecten bij de bevoegde deputatie moeten worden aangevraagd in eerste administratieve aanleg.

In het arrest van 12 februari 2026 sprak de Raad voor Vergunningsbetwistingen zich uit over de figuur van het PPS-project als handeling van algemeen belang. De “letter van de wet” wordt strikt gevolgd, los van de inhoud/het voorwerp van de PPS-overeenkomst.

Op 6 februari jl. keurde de Vlaamse Regering het besluit tot wijziging van o.a. het Vrijstellingsbesluit goed. Huidige nieuwsbrief brengt de belangrijkste wijzigingen in kaart. We focussen daarbij op de handelingen in, aan en bij woningen die vanaf 1 maart 2026 zijn vrijgesteld van vergunning.

De aanbevelingen uit het Eindrapport van de Gemengde Commissie werden op 19 december 2025 doorvertaald in een conceptnota “Actieprogramma inzake rechtszekere en robuuste vergunningen”. Een lijvige conceptnota op het einde van 2025: het omgevingsrecht is er altijd, en overal, zonder enige uitzondering. Goede vooruitzichten voor 2026?‍ Het is nu afwachten op concrete acties van de Vlaamse Regering om het regelgevend kader te wijzigen.

In een eerdere nieuwsbrief kwam het vergund karakter van een zonevreemde woning reeds uitvoerig aan bod. Het vergund karakter van een constructie en haar functie zijn (vaak) van cruciaal belang voor de verdere ontwikkelingsmogelijkheden én de financiële waardering ervan. Regelmatig stellen wij (helaas nog steeds) vast dat er wordt overgegaan tot de aankoop van een site, zonder dat daarbij duidelijkheid bestaat over het vergund (geacht) karakter ervan.  In een aantal gevallen heeft dit desastreuze gevolgen. Hoe kan hieraan verholpen worden?

Vanaf 1 december 2025 geldt de nieuwe m.e.r.-regelgeving. Aanmeldingen en vergunningsaanvragen die vanaf 1 december 2025 worden ontvangen, volgen de nieuwe (bovenstaande) procedures. In onderstaande nieuwsbrief worden de belangrijkste wijzigingen opgesomd. We focussen hierbij op omgevingsvergunningen.

Op 1 april 2026 treedt het Kaderdecreet Vlaamse Handhaving van 14 juli 2023 in werking. Met dit Kaderdecreet wordt gestreefd naar een stroomlijning van de bestuurlijke handhaving in Vlaanderen. Het oude, gekende regime heeft dus nog een klein half jaar te gaan. Met deze nieuwsbrief worden de hoofdpunten van het oude, gekende regime voor wat betreft stedenbouwkundige handhaving nog een laatste keer in kaart gebracht, aangezien uit de praktijk blijkt dat de laatste tijd sterk wordt ingezet op handhaving.

30 of 45 dagen. Zoveel dagen heb je de tijd om een bezwaar in te dienen, een administratief beroep in te stellen, of een vernietigingsberoep (met eventueel bijhorend schorsingsberoep) in te stellen bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Welke termijn van toepassing is, en hoe deze exact berekend moet worden, blijkt vaak nog steeds onduidelijk te zijn. Hieronder een overzicht.

Vaak krijgen wij vragen zoals “Moest ik hiervoor een omgevingsvergunning aanvragen en bekomen?”, “Moest ik dit melden bij de overheid?” of “Geldt hiervoor geen vrijstelling?”. Het blijkt in de praktijk vaak onduidelijk te zijn welke handelingen vergunningsplichtig dan wel meldingsplichtig zijn. Bepaalde handelingen zijn dan weer vrijgesteld van vergunning. Het Departement Omgeving komt nu met een hulpgids inzake de vergunningsplicht, melding en vrijstelling.

Met een arrest van 18 september 2025 vernietigt het Grondwettelijk Hof (GwH) het nieuwe derde lid van artikel 15/1 van het Omgevingsvergunningsdecreet dat in essentie stelt dat m.e.r.-screeningsplichtige gemeentelijke en provinciale projecten in eerste administratieve aanleg behandeld mogen worden op gemeentelijk dan wel provinciaal niveau.

In onderstaand nieuwsbriefje wordt dieper ingegaan op (de werking van) de Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb). De RvVb is geen gewone rechtbank, maar een onafhankelijk Vlaams bestuursrechtscollege. Bestuursrechters buigen zich over de wettigheid van verschillende beslissingen.

Eén van de krachtlijnen van het Omgevingsvergunningsdecreet bestaat erin dat beslissingen over vergunningsaanvragen moeten worden genomen binnen strikte termijnen. Soms is een omgevingsvergunning gekoppeld aan een wegenisdossier en is er daartegen een apart (wegenis)beroep mogelijk. Het zgn. wegenisberoep strooit heel wat roet in het eten: wanneer een wegenisberoep bij de Vlaamse minister wordt ingediend, wordt de gehele vergunningsprocedure – in essentie voor onbepaalde tijd – vertraagd.

“Eenvoudig en snel” en “de bevoegde overheid heeft een (zeer) beperkte beoordelingsbevoegdheid”. Zo klinkt de aktename van een melding haast als een formaliteit. De Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) denkt daar toch anders over: Een deugdelijke beoordeling door het lokaal bestuur inzake de verenigbaarheid van de gemelde activiteiten met de geldende stedenbouwkundige voorschriften is noodzakelijk.